Przeglądanie po tagach

literatura austriacka

Śmiech w literaturze :) Transfer – Przekład – Recepcja (literatura polska, austriacka, niemiecka i szwajcarska)

Celem badawczym spotkania będzie próba zdiagnozowania różnic i podobieństw w formach transferu, przekładu i recepcji wypowiedzi o silnej funkcji ludycznej (proza, poezja, dramat, esej, literatura dla dzieci, literatura popularna) występujące we współczesnej literaturze niemieckojęzycznej i polskiej (XX i XXI wiek) w polskim, niemieckim, austriackim i szwajcarskim obiegu kulturowym – w kontekście uwarunkowań zarówno społeczno-historycznych, jak i poznawczych. Organizatorzy zakładają wieloaspektową perspektywę oglądu zjawisk literackich, wychodząc od interdyscyplinarnej natury nauki o literaturze i badań porównawczych.

Proponując jako myśl przewodnią tegorocznej edycji konferencji zagadnienie ŚMIECHU w kontekście procesów transferu, przekładu i recepcji, organizatorzy pragną zachęcić Państwa do podjęcia dyskusji w następujących ujęciach tematycznych:

  • Transfer śmiechu między kulturami (kultura polska, niemiecka, austriacka, szwajcarska)
  • Czy śmiech jest pojęciem globalnym? Czy istnieją dla śmiechu granice kulturowe?
  • Różne form śmiechu (komizm, sarkazm, ironia, dowcip, poczucie humoru) w perspektywie porównawczej
  • Tropy śmiechu i sposoby jego przekładu
  • Czy śmiech istnieje ponad płcią? Czy śmiech łączy czy dzieli? Wyzwalająca i niszcząca siła śmiechu.
  • Śmiech między pokoleniami – odmienne i tożsame formy ekspresji śmiechu
  • Znaczenia śmiechu radosnego, triumfującego, sardonicznego, drwiącego, pogardliwego, transgresyjnego, histerycznego, szalonego, groźnego, stłumionego.
  • Czy mądrości ze śmiechem do twarzy? Przestrzeń śmiechu i jego rola w kulturze (polskiej i niemieckojęzycznej).

Przedstawione propozycje nie wykluczają innych ujęć ŚMIECHU w literaturze i kulturze. Językiem konferencji jest język polski i niemiecki.


Czas wystąpienia na konferencji: 20 min.

Propozycje tematów wraz z krótkim streszczeniem (w załączeniu karta zgłoszenia) prosimy nadsyłać drogą elektroniczną do 30 maja 2018r. na adres: konferencja.recepcja@interia.pl. Opłata konferencyjna wynosi 200 zł. W ramach opłaty zapewniono materiały konferencyjne, bufet kawowy, obiady w dniach konferencji, uroczystą kolację i druk artykułu w trzecim numerze ogólnopolskiego czasopisma naukowego Transfer. Reception Studies (Index Copernicus ICI Journal Master List 2016).

Wpłaty należy dokonać na konto AJD numer konta: 23 1750 1035 0000 0000 1301 1378 z  dopiskiem: AJD – Śmiech w literaturze 2018. Szczegółowe informacje przesłane zostaną po przyjęciu zgłoszeń.


Informacje: UNIKONFERENCJE.PL

Tania Maliarczuk na Rauriser Literaturtage 2014
Literatura,

Wreszcie dobra opowieść

W Klagenfurcie po raz kolejny przyznano Nagrodę im. Ingeborg Bachmann. Po raz drugi otrzymuje ją twórca nie posługujący się niemieckim jako pierwszym językiem. Tania Maliarczuk, Ukrainka mieszkająca na stałe w Wiedniu, dzięki powieści Frösche im Meer wchodzi na stałe do grona najbardziej intrygujących pisarzy XXI wieku.
Boxende Engel (1998) / © Andreas Grunert
Literatura, Sztuki piękne,

Mayröcker i euforia spojrzenia

Friederike Mayröcker pozostaje wierna wielkiej idei spajania ze sobą na pozór odległych literackich i wizualnych ogniw. Austriacka pisarka, pomimo sędziwego wieku, nie rezygnuje z pracy twórczej. Niedawno ukazało się jej najnowsze dzieło Pathos und Schwalbe. O mistrzowskim flircie z prozą, liryką, dramatem i malarstwem opowiada dr Beate Sommerfeld.
elfriede gerstl1

[POEZJA] „Używam, więc jestem” / Spotkanie wokół tomu poezji Elfriede Gerstl

Spotkanie poświęcone dwujęzycznemu tomowi poezji Elfriede Gerstl

Elfriede Gerstl (1932-2009) – austriacka poetka i pisarka żydowskiego pochodzenia, symbol wiedeńskiej kawiarni literackiej, przyjaciółka Elfriede Jelinek, znana z niezrównanego poczucia humoru, autoironii, zaangażowania społecznego, ale i melancholii. Bacznie obserwowała życie społeczne, chętnie skupiała się na tematyce feministycznej. Jej najważniejszym utworem prozatorskim jest tom „Spielräume”. Pisała też eseje i słuchowiska. Poezję przeważnie łączyła w jednym tomie z innymi gatunkami literackimi.


Przekład i redakcja: Ryszard Wojnakowski, Wyd. Austeria 2018
Z Ryszardem Wojnakowskim w Krakowie rozmawia Anna Marchewka, w Rzeszowie Ewa
Cwanek-Florek a w Warszawie Adam Lipszyc.

elfriede gerstl1

[POEZJA] „Używam, więc jestem” / Spotkanie wokół tomu poezji Elfriede Gerstl

Spotkanie poświęcone dwujęzycznemu tomowi poezji Elfriede Gerstl

Elfriede Gerstl (1932-2009) – austriacka poetka i pisarka żydowskiego pochodzenia, symbol wiedeńskiej kawiarni literackiej, przyjaciółka Elfriede Jelinek, znana z niezrównanego poczucia humoru, autoironii, zaangażowania społecznego, ale i melancholii. Bacznie obserwowała życie społeczne, chętnie skupiała się na tematyce feministycznej. Jej najważniejszym utworem prozatorskim jest tom „Spielräume”. Pisała też eseje i słuchowiska. Poezję przeważnie łączyła w jednym tomie z innymi gatunkami literackimi.


Przekład i redakcja: Ryszard Wojnakowski, Wyd. Austeria 2018
Z Ryszardem Wojnakowskim w Krakowie rozmawia Anna Marchewka, w Rzeszowie Ewa
Cwanek-Florek a w Warszawie Adam Lipszyc.

elfriede gerstl1

[POEZJA] „Używam, więc jestem” / Spotkanie wokół tomu poezji Elfriede Gerstl

Spotkanie poświęcone dwujęzycznemu tomowi poezji Elfriede Gerstl

Elfriede Gerstl (1932-2009) – austriacka poetka i pisarka żydowskiego pochodzenia, symbol wiedeńskiej kawiarni literackiej, przyjaciółka Elfriede Jelinek, znana z niezrównanego poczucia humoru, autoironii, zaangażowania społecznego, ale i melancholii. Bacznie obserwowała życie społeczne, chętnie skupiała się na tematyce feministycznej. Jej najważniejszym utworem prozatorskim jest tom „Spielräume”. Pisała też eseje i słuchowiska. Poezję przeważnie łączyła w jednym tomie z innymi gatunkami literackimi.


Przekład i redakcja: Ryszard Wojnakowski, Wyd. Austeria 2018
Z Ryszardem Wojnakowskim w Krakowie rozmawia Anna Marchewka, w Rzeszowie Ewa
Cwanek-Florek a w Warszawie Adam Lipszyc.

plakat_cien_1b

[MONODRAM] „Cień” Kamili Sammler / Elfriede Jelinek „Cienie. Eurydyka mówi”

Monodram Kamili Sammler jest opowieścią o przejściu. Aktorka odważa się na rozmowę o granicach. Wraz z Elfriede Jelinek wyznacza je i komentuje. Kamila Sammler na naszych oczach przekracza granicę pomiędzy światłem i ciemnością, pomiędzy teraźniejszością i przeszłością, kobietą i mężczyzną, żywym i martwym. W tej metaforycznej podróży pełno jest bólu i nadziei, ale również odpowiedzialności i determinacji. W tej podróży Kamila Sammler nie jest sama, towarzyszą jej dźwięki i obrazy, głosy i cienie. Otaczają ją fotografie, zdjęcia, które dla Kamila Sammler są ważnym partnerem jej artystycznego życia. Fotografie cieni. Monodram Kamili Sammler to intymna opowieść opowiedziana dla nas i w naszym imieniu.


Bilety w cenie PLN 30 można rezerwować/kupić w kasie teatru lub przez stronę internetową: www.teatrateneum.pl


Informacje: Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

bernhard_autobiografie

[SEMINARIUM PSYCHOANALITYCZNE] W pokoju śmierci / Thomas Bernhard „Oddech. Decyzja”

W trzeciej części autobiograficznego cyklu Thomas Bernhard opisuje przede wszystkim skrajne doświadczenia z pobytu w szpitalu, do którego trafił ciężko chory na płuca. Bezwzględność opisu sytuacji granicznej, w której śmierć staje się czymś powszechnym, a o przetrwaniu może zadecydować najdrobniejszy przypadek, auto wiwisekcja desperata, który odkrywa w sobie wolę życia, wreszcie wspaniała galeria postaci – wszystko to czyni z owej prozy rzecz niezwykłą.


Prowadzenie: Ewa Modzelewska-Kossowska (Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne), prof. Adam Lipszyc (IFiS PAN)

Partner: Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne

Wymagana lektura: Thomas Bernhard, Oddech. Decyzja, w: tegoż, Autobiografie, przeł. Sława
Lisiecka, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2011

Konieczna rejestracja: agnieszka.borkiewicz@bmeia.gv.at


Informacje: Austriackie Forum Kultury

Literatura, Recenzje,

Nowy stary Bernhard

Miłośnicy niezwykle dziś w Polsce modnego austriackiego pisarza Thomasa Bernharda nie zawiodą się najnowszą pozycją Wydawnictwa Od Do – dwoma opowiadaniami: ChodzenieAmras. Lektura mroczna i wymagająca. Czyta się ją jednak z wielką przyjemnością dzięki świetnemu tłumaczeniu Sławy Lisieckiej.
korekta bernhard

[SEMINARIUM] Segregowanie i porządkowanie – „Korekta” Bernharda / Z cyklu „Literatura austriacka i psychoanaliza”

Bezimienny narrator przybywa do domu pewnego preparatora zwierząt, by tam posegregować i uporządkować papiery po zmarłym śmiercią samobójczą przyjacielu obu mężczyzn, uczonego nazwiskiem Roithamer. Uczony odebrał sobie życie po klęsce swojego ostatniego wielkiego przedsięwzięcia: dziwnego domu o kształcie stożka, w którym miała zamieszkać jego ukochana siostra. Jaki jest związek między intensywną miłością bohatera do siostry, a jego szaleńczym dążeniem do stworzenia architektonicznej doskonałości?

Prowadzenie: Ewa Modzelewska-Kossowska (Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne) i prof. Adam Lipszyc (IFiS PAN)

Wymagana lektura: Thomas Bernhard Korekta, przeł. Marek Kędzierski, Warszawa 2013

Wymagana rejestracja: agnieszka.borkiewicz@bmeia.gv.at


Opis: Austriackie Forum Kultury

thomas bernhard

[TEATR] „Przed odejściem w stan spoczynku” Thomasa Bernharda w reż. Grzegorza Wiśniewskiego

Thomas Bernhard, współczesny klasyk literatury niemieckojęzycznej zwany „sumieniem Austrii”, odkrywał to, co wstydliwie skrywane, zamiatane pod dywan w kraju nad pięknym, modrym Dunajem, ojczyźnie walca i boskiej dekadencji, krzepkich tyrolskich górali, bajecznych krajobrazów i… nierozliczonej historii. Demaskowaniem zaplecza ukrytego za idylliczną fasadą, krytykowaniem państwa, instytucji, uznanych autorytetów, w oczywisty sposób narażał się rodakom. Oskarżali go o „kalanie własnego gniazda”. On natomiast zakazał przed śmiercią publikowania i wystawiania w Austrii swoich dzieł aż do 2059 roku.

Akcję jednej ze swoich najlepszych sztuk Przed odejściem w stan spoczynku przeniósł do Niemiec, gdzie podobnie jak w jego ojczyźnie, wciąż pokutują demony przeszłości. Nawiedzają poczciwe rodziny, których szanowane domostwa skrywają upiorne tajemnice. Trójka rodzeństwa wiedzie normalne mieszczańskie życie. Brat, szanowany sędzia, utrzymuje dwie siostry, z których jedna jest kaleką, ofiarą amerykańskiego nalotu z czasów II wojny światowej. W podziwianym za szlachetność, poświęcenie i oddanie rodzinie sędzim nikt nie rozpoznaje byłego oficera SS, nikt nie kojarzy go ze zbrodniczą przeszłością.

Tak jak nikt nie zdaje sobie sprawy, że jego życie rodzinne podporządkowane jest jednej dacie 7 października, dniu urodzin Himmlera. Pomijając wierność zbrodniczej ideologii, nikt nie podejrzewa, że relacje między rodzeństwem naznaczone są perwersją, rozmaitymi patologiami, z kazirodztwem włącznie.

Zjadliwie i z demaskatorską pasją rozlicza się Bernhard z przemilczaną historią, która odciska piętno na współczesności. Historia drugiej wojny jest tu jednak pretekstem do refleksji na temat zbrodniczych idei, które wciąż odradzają się w rozmaitych zakątkach świata, prowadząc do kolejnych eksplozji okrucieństwa.


O B S A D A: Wera Milena LISIECKA, Klara Matylda PASZCZENKO, Rudolf Hoeller Andrzej WICHROWSKI


ZŁOTA MASKA za najlepsze przedstawienie sezonu 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Grzegorza Wiśniewskiego – najlepsza reżyseria w sezonie 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Mileny Lisieckiej – najlepsza rola kobieca w sezonie 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Matyldy Paszczenko – najlepsza rola kobieca w sezonie 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Andrzeja Wichrowskiego – najlepsza rola męska w sezonie 2010/2011


Materiały: Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

thomas bernhard

[TEATR] „Przed odejściem w stan spoczynku” Thomasa Bernharda w reż. Grzegorza Wiśniewskiego

Thomas Bernhard, współczesny klasyk literatury niemieckojęzycznej zwany „sumieniem Austrii”, odkrywał to, co wstydliwie skrywane, zamiatane pod dywan w kraju nad pięknym, modrym Dunajem, ojczyźnie walca i boskiej dekadencji, krzepkich tyrolskich górali, bajecznych krajobrazów i… nierozliczonej historii. Demaskowaniem zaplecza ukrytego za idylliczną fasadą, krytykowaniem państwa, instytucji, uznanych autorytetów, w oczywisty sposób narażał się rodakom. Oskarżali go o „kalanie własnego gniazda”. On natomiast zakazał przed śmiercią publikowania i wystawiania w Austrii swoich dzieł aż do 2059 roku.

Akcję jednej ze swoich najlepszych sztuk Przed odejściem w stan spoczynku przeniósł do Niemiec, gdzie podobnie jak w jego ojczyźnie, wciąż pokutują demony przeszłości. Nawiedzają poczciwe rodziny, których szanowane domostwa skrywają upiorne tajemnice. Trójka rodzeństwa wiedzie normalne mieszczańskie życie. Brat, szanowany sędzia, utrzymuje dwie siostry, z których jedna jest kaleką, ofiarą amerykańskiego nalotu z czasów II wojny światowej. W podziwianym za szlachetność, poświęcenie i oddanie rodzinie sędzim nikt nie rozpoznaje byłego oficera SS, nikt nie kojarzy go ze zbrodniczą przeszłością.

Tak jak nikt nie zdaje sobie sprawy, że jego życie rodzinne podporządkowane jest jednej dacie 7 października, dniu urodzin Himmlera. Pomijając wierność zbrodniczej ideologii, nikt nie podejrzewa, że relacje między rodzeństwem naznaczone są perwersją, rozmaitymi patologiami, z kazirodztwem włącznie.

Zjadliwie i z demaskatorską pasją rozlicza się Bernhard z przemilczaną historią, która odciska piętno na współczesności. Historia drugiej wojny jest tu jednak pretekstem do refleksji na temat zbrodniczych idei, które wciąż odradzają się w rozmaitych zakątkach świata, prowadząc do kolejnych eksplozji okrucieństwa.


O B S A D A: Wera Milena LISIECKA, Klara Matylda PASZCZENKO, Rudolf Hoeller Andrzej WICHROWSKI


ZŁOTA MASKA za najlepsze przedstawienie sezonu 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Grzegorza Wiśniewskiego – najlepsza reżyseria w sezonie 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Mileny Lisieckiej – najlepsza rola kobieca w sezonie 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Matyldy Paszczenko – najlepsza rola kobieca w sezonie 2010/2011
ZŁOTA MASKA dla Andrzeja Wichrowskiego – najlepsza rola męska w sezonie 2010/2011


Materiały: Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

amras chodzenie

[LITERATURA] „Amras. Chodzenie” Rozmowa Sławy Lisieckiej i Marcina Polaka

Chodzenie (1971) to arcymistrzowskie pod względem językowym i stylistycznym opowiadanie, w którym narrator i niejaki Oehler podczas wspólnego spaceru rozmawiają o naturze myślenia, rozumu i istnienia jako takiego.

Amras (1964) – dwaj bracia próbują popełnić samobójstwo, zostają odratowani i umieszczeni w Amras, w należącej do ich wuja wieży, która z jednej strony stanowi schronienie przed oszczerstwami ze strony społeczeństwa, z drugiej zaś więzienie.

Przekład: Sława Lisiecka

Wydawnictwo: OD DO


Opis: Austriackie Forum Kultury

[TEATR] „Plac bohaterów” Thomasa Bernharda w reż. Grzegorza Wiśniewskiego

Tłum wrzał. Słowo „skandal!” odmieniano przez wszystkie przypadki, przeciągłe gwizdy przerywano oskarżeniami o obrazę narodu, kalanie gniazda i marnowanie pieniędzy podatników. Przez policyjny kordon przeciskali się fotoreporterzy i operatorzy kamer kilkunastu różnych telewizji. Protestujący cytowali oburzonych polityków i biskupów, domagając się dymisji dyrektora teatru. Kontrmanifestanci natomiast relacjonowali ze zgorszeniem groźby, jakie wysyłano do realizatorów spektaklu, skandowali „precz z cenzurą” i przestrzegali się wzajemnie przed planowanym ponoć wybuchem ładunku krowiego łajna.

Premierowy wieczór 4 listopada 1988 roku przeszedł do historii jako Der Heldenplatz-Skandal. W wiedeńskim Burgtheater wystawiano prapremierę „Placu Bohaterów” Thomasa Bernharda.

Nad ostatnim dramatem kontrowersyjnego austriackiego pisarza pracuje właśnie Grzegorz Wiśniewski. Po świetnie przyjętym i wciąż granym na deskach Teatru Jaracza „Przed odejściem w stan spoczynku” reżyser sięga po „Plac Bohaterów”. O tym dlaczego „Plac Bohaterów” tak wstrząsnął austriackim społeczeństwem napisano już wiele. Na jakie odczytanie zdecyduje się Grzegorz Wiśniewski? Co w historii rodziny Schusterów okaże się dla realizatorów najważniejsze?


O B S A D A: Bronisław WROCŁAWSKI, Urszula GRYCZEWSKA, Milena LISIECKA, Marek NĘDZA, Zofia UZELAC, Barbara MARSZAŁEK, Agnieszka SKRZYPCZAK

[TEATR] „Plac bohaterów” Thomasa Bernharda w reż. Grzegorza Wiśniewskiego

Tłum wrzał. Słowo „skandal!” odmieniano przez wszystkie przypadki, przeciągłe gwizdy przerywano oskarżeniami o obrazę narodu, kalanie gniazda i marnowanie pieniędzy podatników. Przez policyjny kordon przeciskali się fotoreporterzy i operatorzy kamer kilkunastu różnych telewizji. Protestujący cytowali oburzonych polityków i biskupów, domagając się dymisji dyrektora teatru. Kontrmanifestanci natomiast relacjonowali ze zgorszeniem groźby, jakie wysyłano do realizatorów spektaklu, skandowali „precz z cenzurą” i przestrzegali się wzajemnie przed planowanym ponoć wybuchem ładunku krowiego łajna.

Premierowy wieczór 4 listopada 1988 roku przeszedł do historii jako Der Heldenplatz-Skandal. W wiedeńskim Burgtheater wystawiano prapremierę „Placu Bohaterów” Thomasa Bernharda.

Nad ostatnim dramatem kontrowersyjnego austriackiego pisarza pracuje właśnie Grzegorz Wiśniewski. Po świetnie przyjętym i wciąż granym na deskach Teatru Jaracza „Przed odejściem w stan spoczynku” reżyser sięga po „Plac Bohaterów”. O tym dlaczego „Plac Bohaterów” tak wstrząsnął austriackim społeczeństwem napisano już wiele. Na jakie odczytanie zdecyduje się Grzegorz Wiśniewski? Co w historii rodziny Schusterów okaże się dla realizatorów najważniejsze?


O B S A D A: Bronisław WROCŁAWSKI, Urszula GRYCZEWSKA, Milena LISIECKA, Marek NĘDZA, Zofia UZELAC, Barbara MARSZAŁEK, Agnieszka SKRZYPCZAK

cień

[MONODRAM] „Cień” Kamili Sammler / Elfriede Jelinek „Cienie. Eurydyka mówi”

Monodram Kamili Sammler jest opowieścią o przejściu. Aktorka odważa się na rozmowę o granicach. Wraz z Elfriede Jelinek wyznacza je i komentuje. Kamila Sammler na naszych oczach przekracza granicę pomiędzy światłem i ciemnością, pomiędzy teraźniejszością i przeszłością, kobietą i mężczyzną, żywym i martwym. W tej metaforycznej podróży pełno jest bólu i nadziei, ale również odpowiedzialności i determinacji. W tej podróży Kamila Sammler nie jest sama, towarzyszą jej dźwięki i obrazy, głosy i cienie. Otaczają ją fotografie, zdjęcia, które dla Kamila Sammler są ważnym partnerem jej artystycznego życia. Fotografie cieni. Monodram Kamili Sammler to intymna opowieść opowiedziana dla nas i w naszym imieniu.


Materiały: Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

[TEATR] „Plac bohaterów” Thomasa Bernharda w reż. Grzegorza Wiśniewskiego

Tłum wrzał. Słowo „skandal!” odmieniano przez wszystkie przypadki, przeciągłe gwizdy przerywano oskarżeniami o obrazę narodu, kalanie gniazda i marnowanie pieniędzy podatników. Przez policyjny kordon przeciskali się fotoreporterzy i operatorzy kamer kilkunastu różnych telewizji. Protestujący cytowali oburzonych polityków i biskupów, domagając się dymisji dyrektora teatru. Kontrmanifestanci natomiast relacjonowali ze zgorszeniem groźby, jakie wysyłano do realizatorów spektaklu, skandowali „precz z cenzurą” i przestrzegali się wzajemnie przed planowanym ponoć wybuchem ładunku krowiego łajna.

Premierowy wieczór 4 listopada 1988 roku przeszedł do historii jako Der Heldenplatz-Skandal. W wiedeńskim Burgtheater wystawiano prapremierę „Placu Bohaterów” Thomasa Bernharda.

Nad ostatnim dramatem kontrowersyjnego austriackiego pisarza pracuje właśnie Grzegorz Wiśniewski. Po świetnie przyjętym i wciąż granym na deskach Teatru Jaracza „Przed odejściem w stan spoczynku” reżyser sięga po „Plac Bohaterów”. O tym dlaczego „Plac Bohaterów” tak wstrząsnął austriackim społeczeństwem napisano już wiele. Na jakie odczytanie zdecyduje się Grzegorz Wiśniewski? Co w historii rodziny Schusterów okaże się dla realizatorów najważniejsze?


O B S A D A: Bronisław WROCŁAWSKI, Urszula GRYCZEWSKA, Milena LISIECKA, Marek NĘDZA, Zofia UZELAC, Barbara MARSZAŁEK, Agnieszka SKRZYPCZAK