Przeglądanie po tagach

gustav mahler

kaspszyk

[MUZYKA] Schönberg i Mahler / Koncert symfoniczny „Ocalić od zapomnienia”

Kadisz, jedną z najważniejszych modlitw żydowskich, zwykło się kojarzyć z obrządkiem żałobnym, lecz jest w istocie rodzajem doksologii – wyznania chwały Najwyższego, towarzyszącej większości form liturgii, także, ale nie tylko pogrzebowej. Słowa „Niech będzie wywyższone i uświęcone Jego wielkie Imię. W świecie, który Sam stworzył według Swojej woli…” rozbrzmiewały też w czasach wielkich opresji doświadczanych przez diasporę żydowską zwłaszcza podczas pogromów towarzyszących krucjatom, prześladowaniom w renesansowej Hiszpanii, wreszcie wobec niewyobrażalnej, największej w dziejach narodu tragedii jaką był Holocaust.

Dziełem najbardziej znanym w programie wieczoru jest Ocalały z Warszawy Arnolda Schönberga (1948) z recytującym narratorem (niezapomnianą kreację na scenie FN stworzył przed laty Aleksander Bardini) i chórem, intonującym w zakończeniu modlitwę Szema Jisrael – „Słuchaj, Izraelu! Wiekuisty jest naszym Bogiem, Wiekuisty jest jedyny!…”

Ostatnia ukończona XXI Symfonia Mieczysława Weinberga (1991, dedykowana pamięci ofiar warszawskiego getta) kompozytora, któremu Holocaust zabrał całą rodzinę, wprowadza element wokalny (głos sopranowy), lecz twórca powierzył my jedynie wokalizę uznając że żadne słowa nie opiszą bezmiaru bólu i rozpaczy.

Adagio to pierwsza i  jedyna ukończona część X Symfonii Gustawa Mahlera. Dalsze cztery części pozostały w szkicach i notatkach, które w 1924 roku wydano jako facsimile. Od tego czasu trwają próby „dokończenia” tego utworu. Największe uznanie zyskała propozycja angielskiego muzykologa Derycka Cooke’a, przedstawiona w latach sześćdziesiątych i najczęściej dziś wykonywana. Jednakże od samego początku nie brak było poważnych przeciwników takich działań, które – niezależnie od wyniku – zawsze pozostają „podróbką”.


Mieczysław Weinberg
XXI Symfonia Kaddish op. 152 na sopran i orkiestrę, dedykowana pamięci zmarłych w getcie warszawskim
 
Arnold Schönberg
Ocalały z Warszawy op. 46 na głos recytujący, chór męski i orkiestrę
Gustav Mahler
X Symfonia – Adagio
Koncert upamiętniający 75. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim

Informacje: Filharmonia Narodowa

kaspszyk

[MUZYKA] Schönberg i Mahler / Koncert symfoniczny „Ocalić od zapomnienia”

Kadisz, jedną z najważniejszych modlitw żydowskich, zwykło się kojarzyć z obrządkiem żałobnym, lecz jest w istocie rodzajem doksologii – wyznania chwały Najwyższego, towarzyszącej większości form liturgii, także, ale nie tylko pogrzebowej. Słowa „Niech będzie wywyższone i uświęcone Jego wielkie Imię. W świecie, który Sam stworzył według Swojej woli…” rozbrzmiewały też w czasach wielkich opresji doświadczanych przez diasporę żydowską zwłaszcza podczas pogromów towarzyszących krucjatom, prześladowaniom w renesansowej Hiszpanii, wreszcie wobec niewyobrażalnej, największej w dziejach narodu tragedii jaką był Holocaust.

Dziełem najbardziej znanym w programie wieczoru jest Ocalały z Warszawy Arnolda Schönberga (1948) z recytującym narratorem (niezapomnianą kreację na scenie FN stworzył przed laty Aleksander Bardini) i chórem, intonującym w zakończeniu modlitwę Szema Jisrael – „Słuchaj, Izraelu! Wiekuisty jest naszym Bogiem, Wiekuisty jest jedyny!…”

Ostatnia ukończona XXI Symfonia Mieczysława Weinberga (1991, dedykowana pamięci ofiar warszawskiego getta) kompozytora, któremu Holocaust zabrał całą rodzinę, wprowadza element wokalny (głos sopranowy), lecz twórca powierzył my jedynie wokalizę uznając że żadne słowa nie opiszą bezmiaru bólu i rozpaczy.

Adagio to pierwsza i  jedyna ukończona część X Symfonii Gustawa Mahlera. Dalsze cztery części pozostały w szkicach i notatkach, które w 1924 roku wydano jako facsimile. Od tego czasu trwają próby „dokończenia” tego utworu. Największe uznanie zyskała propozycja angielskiego muzykologa Derycka Cooke’a, przedstawiona w latach sześćdziesiątych i najczęściej dziś wykonywana. Jednakże od samego początku nie brak było poważnych przeciwników takich działań, które – niezależnie od wyniku – zawsze pozostają „podróbką”.


Mieczysław Weinberg
XXI Symfonia Kaddish op. 152 na sopran i orkiestrę, dedykowana pamięci zmarłych w getcie warszawskim
 
Arnold Schönberg
Ocalały z Warszawy op. 46 na głos recytujący, chór męski i orkiestrę
Gustav Mahler
X Symfonia – Adagio
Koncert upamiętniający 75. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim

Informacje: Filharmonia Narodowa

Muzyka,

Uwagi na temat recepcji muzyki Gustava Mahlera

Właściwie do początku lat 90. XX wieku Gustav Mahler pozostawał poza obszarem zainteresowań naukowych wielu muzykologów. Zarzucano mu brak gustu muzycznego, schematyczność i sztywność składni. Publiczność przyjmowała go chłodnie, muzycy nienawidzili. On jednak, nieugięty i zadziorny, mówił, że jego czasy jeszcze nadejdą. Nadeszły. I są wielkie.